Παραμονές Πρωτοχρονιάς του 1949

Παραμονές Πρωτοχρονιάς του 1949, δεκατρείς μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού, εξουθενωμένοι από τη βασανιστική πείνα, πήγαν για τροφοδοσία σε ένα ντάμι (καλύβα) στη θέση «Μ'λέλια» (Μυλέλια - Μύλοι), στον κάμπο του Ιππειου, καλεσμένοι από την ιδιοκτήτριά του Ζουλφιέ Χανούμ ή Ελένη Ιορδάνογλου, γνωστή σε όλους σαν «Τσερκέζα».
Η Τσερκέζα, που παρίστανε για καιρό το φίλο και τροφοδότη τους, τους είχε στήσει παγίδα, σε συνεννόηση με το διοικητή της χωροφυλακής Μυτιλήνης Π. Σκούρτη. Ηταν η εποχή που στο νησί οργίαζε η τρομοκρατία και το κυνηγητό σε βάρος των μαχητών του ΔΣ. Στρατός, χωροφυλακή και όλος ο κρατικός μηχανισμός του νησιού είχαν αυστηρές διαταγές να ξεμπερδεύουν γρήγορα με τον αγώνα του ΔΣ στη Λέσβο.

Περιμένοντας τους μαχητές, η Τσερκέζα είχε παγιδεύσει ολόκληρο το σπίτι με δυναμίτη. Το βράδυ της 31ης Δεκέμβρη, οι μαχητές κατέβηκαν στον κάμπο. Σε συμφωνημένο μέρος αντάμωσαν

Διαβάστε περισσότερα...

«Άλλο τραγουδιστής κι άλλο μερακλής. Είν' η διαφορά μεγάλη».

«Άλλο τραγουδιστής κι άλλο μερακλής. Είν' η διαφορά μεγάλη».

Σόλωνας Λέκκας

Αυτή η φράση του καλύτερου ίσως σύγχρονου Μυτιληνιού τραγουδιστή βρίσκει ανταπόκριση και στους ντόπιους οργανοπαίχτες. Τους βλέπουμε σήμερα στα τοπικά μας πανηγύρια που το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η «χαρτούρα» η «αρπαχτή».

Πάνε οι εποχές του το «Παρέλ» απ’ το χωριό μας άφηνε την κιθάρα του για να δώσει τα εσώψυχα του στον αμανέ, ή του «Νικουλέλ» απ’ τα Δάφια που άφηνε το μπουζούκι του για να πάρει τις «στοφές» του στο ζεϊμπέκικο που τον είχε μερακλώσει.

Κάναμε αυτή την εισαγωγή για το βίντεο που παραθέτουμε με ένα οργανικό τραγούδι «Τα ξύλα» που ακούγεται σε όλη την Λέσβο. Αν και ο σκοπός αυτός κρατάει από πολύ μακριά έγινε πλατιά γνωστός από έναν μεγάλο της Μυτιληνιάς μουσικής παράδοσης, τον Αγιασώτη Νίκο Καλαϊτζη, γνωστό σαν «Μπινταγιάλα».

Διαβάστε περισσότερα...

Εκδήλωση τιμής

Tο 1983 στο χωριό μας έγινε μεγάλη εκδήλωση τιμής της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΚΚΕ, για τους νεκρούς αντάρτες που από την περίοδο του εμφυλίου είχαν παραπετάξει, τα κυβερνητικά στρατεύματα, σε ένα λάκκο έξω από το χωριό.

Στην εκδήλωση διαβάστηκε το μαρτυρολόγιο των 100 και άνω αγωνιστών της Λέσβου, ανάμεσα σε άλλους των ηρωικών μορφών, Κ.Θεοδοσίου, Π. Παρασκευαΐδη, Στ. Αχλιόπιτα, Κ. Πασχαλιά, που έπεσαν στις μάχες με το μοναρχοφασισμό.

Στη συνέχεια ακολούθησε γλέντι με αντάρτικα τραγούδια που έπαιξε ο Βλαδίμηρος Σιαμέτης και συμμετείχαν συγκινημένοι οι ντόπιοι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού.

Διαβάστε περισσότερα...

Χριστούγεννα με αντάρτες του ΔΣΕ στην Λέσβο

Παραμονή Χριστούγεννα. Στο φούντωμά του ο Εμφύλιος Πόλεμος. Τα βουνά γιομάτα αντάρτες. Τα σχολειά κλείσανε στη χώρα, για να κάνουμε χριστουγεννιάτικες γιορτές στα χωριά μας. Το λεωφορείο που 'κανε τη διαδρομή από τη Μυτιλήνη για τα χωριά της Λέσβου ξεκίνησε το μεσημέρι. Γεμάτο με ανθρώπους και φορτωμένη η καρότσα με διάφορα τρόφιμα γιορτινά. Παστουρμάδες, λουκάνικα, σαλάμια, ξηροί καρποί, ούζο, τσιγάρα κι άλλα τέτοια.

Περνούσε ένα μεγάλο πευκοδάσος, το γνωστό Τσαμλίκι, με τις κοκκινόχρωμες αραπόπετρες στη μέση, αιωνόβια πεύκα πυκνοφυτεμένα και κάμποσες πηγές με γάργαρο νερό. Μπόλικες αλεπούδες, λαγοί, σκαντζόχοιροι, φίδια, βατράχια, γεράκια, χελώνες, ποντικονυφίτσες, πέρδικες, κοτσύφια, αγριοπετεινοί. Και κάποια αγριομυρωδικά, φλισκούνι, ρίγανη, θυμάρι, δάφνη, κι αγριόφρουτα, κούμαρα, αγριόμουρα στα ρουμάνια, αγριόχλαδα. Ενας αγνός αγριότοπος που γιομίζει και χορταίνει το μάτι σου πράσινο.

Στο λεωφορείο είχαμε και κάποιους καλλίφωνους, που στη διαδρομή τραγουδούσαν οιστρηλατημένοι, για να περάσει η ώρα καθώς αργοταξιδεύαμε:

Διαβάστε περισσότερα...

Ο ΚΥΡ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: ΕΝΑΣ ΑΥΤΟΔΙΔΑΚΤΟΣ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΗΣ

Ο ΚΥΡ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: ΕΝΑΣ ΑΥΤΟΔΙΔΑΚΤΟΣ ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΗΣ, ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΛΕΣΒΟΥ

 

Περνούσα πιτσιρίκι έξω από το παντοπωλείο και θυμάμαι με πόση λαχτάρα κοιτούσα το ράφι, απ΄ όπου μου έκλεινε το μάτι ένα μικρό πλαστικό αυτοκινητάκι.

Ήταν τόσο μικρό, που χανόταν ανάμεσα στα άλλα ψιλοπράγματα.

Μα για τα παιδικά μου μάτια ήταν τεράστιο.

Θυμάμαι ακόμα τον ενθουσιασμό, όταν το πήρα στα χέρια μου, δώρο χριστουγεννιάτικο, της γιαγιάς.

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Γιώργος Ρηγέλης και Γιάννης Καλαμπότζας σε κάποιες απόκριες από το παρελθόν...

Διαβάστε περισσότερα...

Μια 68χρονη χωριανή μας είναι η αιτία του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Το παρακάτω σχόλιο το διαβάζουμε στην "Ελευθεροτυπία" και το παραθέτουμε ασχολίαστο:

 Η 68χρονη Ελένη Αναστασίου από τη Μυτιλήνη φαίνεται ότι είναι η αιτία του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Δεν εξηγείται αλλιώς γιατί κλήθηκε να πληρώσει περαίωση 7.200 ευρώ για ένα «χαρτζιλίκι» 100 ευρώ το μήνα (!) με το οποίο αμειβόταν για να μεταφέρει κάθε μέρα τους ταχυδρομικούς σάκους από το λεωφορείο των ΚΤΕΛ στο Ταχυδρομείο Αγίας Παρασκευής.
Σήμερα είναι καντηλανάφτισσα της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής στο ομώνυμο χωριό. Εως πριν από τρία χρόνια φορτωνόταν τους σάκους του Ταχυδρομείου, για να τους μεταφέρει από το λεωφορείο στο ταχυδρομείο του χωριού της έναντι αμοιβής 100 ευρώ. Για την... περαίωση αυτής της «εργολαβίας» κλήθηκε να πληρώσει 7.200 ευρώ!
Η ίδια αδυνατεί να καταλάβει πώς έγινε και χρωστά τόσα λεφτά. Ψελλίζει μοναχά ότι τόσα δεν πήρε όλα τα χρόνια που έκανε αυτή τη δουλειά και πάει να ανάψει τα καντήλια της εκκλησίας. Μερικές φορές δεν πρέπει να ανάβεις καντήλια, αλλά και να... «κατεβάζεις» για κάποιους.

Σ.ΜΠΑ.

Διαβάστε περισσότερα...

Γειά σου ρε Σόλωνα μάγκα

Δέστε 9 βίντεο με έναν απ' τους τελευταίους μάγκες της Μυτιλήνης. Τον Σόλωνα Λέκκα. Καταπληκτική φωνή και πάνω απ' όλα γνήσιο λαϊκό μεράκι και πηγαίο ταλέντο από έναν ατόφιο λαϊκό καλλιτέχνη

Διαβάστε περισσότερα...

Η "Γιουρθάς"

Στα ζαμάνια που η δικτατορία του Παπαδόπουλου ήταν στα ντουζένια της, στο χωριό μας είχαμε έξι χωροφύλακες που νόμιζαν ότι έχουν πιάσει τον παπά απ’ τα’ αμελέτητα του.

Δυό ήταν οι μπάτσοι που άφησαν ιστορία. Ο πρώτος ήταν μια στέκα αλόρτη που τον λέγαν Χρήστο. Του ‘χε κολλήσει όμως το παρατσούκλι «γ’ ορθάς», κι αυτό γιατί κυνηγούσε τις γυναίκες του χωριού μας που είχαν αλανιάρικες κότες.
Χαλούσε, λέει, την μόστρα του χωριού, να σουλατσάρουν στα καλντερίμια του χωριού μας αδέσποτες οι κότες. Μιλάμε ότι είχε κάλο ο τύπος και δεν κουβαλούσε πιο πολύ μυαλό απ’ του Πουλβέλ. Δεν ήταν κανένας να τον παίρνει σοβαρά.

Ο άλλος μπάτσος που άφησε παρελθόν ήταν ο ενωματάρχης του χωριού μας. Τούτος ήταν μια σαπιοκοιλιά –σαν τον Πάγκαλο ένα πράμα- και πολύ τσιγκούνης. Ούτε στον άγιο νερό δεν έδινε. Πλάκα είχε τα γαλόνια τσι τ’ άβαζε να δλευγν για να περνά μπέικα. Τα΄χει κανουνισμένα ούλα.
Τότε, που λεγ’τει είχαμε πέντε μπιχτσήδης (αγροφύλακες) στο χωριό. Είχε, λοιπόν δωσ’ τσι διαταγές του ο νουματάρχς και τ’ κβαλούσαν οι μπιχτσήδες ζιμπίλια από φρούτα, λαχανικά, ντομάτες τα πάντα. Τα κλέβαν φτοιν απ’ τσι μπαχτέδες τσι τα παγαίναν τα χλαπατσιάζ η γαλονάτη σαπιοκοιλιά.
Τσι τα’ άλλα όμως τα πρεπούμενα τάχει κανουνσμένα ο κουμανταδόρος των χωροφυλάκων. Τη μια

Διαβάστε περισσότερα...

Λαογραφία

 

Διαβάστε περισσότερα...

Παπαχαραλάμπους- Ματζάρης Κώστας

Τόπος Γέννησης: Λέσβος- Αγία Παρασκευή
Έτος Γέννησης: 1895
Έτος Θανάτου: 1984
Λογοτεχνικές Κατηγορίες: Πεζογραφία
Θέατρο - Σενάριο
Μελέτη
Παιδική λογοτεχνία

Βιογραφικό Σημείωμα

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΚΙΣΤΟΣ (1895-1984)


Ο Κώστας Μάκιστος (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Κώστα Παπαχαραλάμπους - Ματζάρη) γεννήθηκε στην Αγία Παρασκευή της Λέσβου, γιος του ιερέα Χαράλαμπου Ματζάρη (Παπαχαραλάμπους Ματζάρη) και της Ελένης το γένος Αναγνωστή. Είχε πέντε αδερφές και τρεις αδερφούς. Στη γενέτειρά του τέλειωσε το Δημοτικό και το Σχολαρχείο και στη συνέχεια έφυγε με υποτροφία για σπουδές στο Ιεροδιδασκαλείο Ανατολή της Σάμου. Μετά το τέλος των σπουδών του επέστρεψε στη Λέσβο και εργάστηκε ως δάσκαλος στο

Διαβάστε περισσότερα...

Ιερό της Λέσβου

 Πέντε χιλιόμετρα από το χωριό μας, στη θέση Kλοπεδή, θα συναντήσετε τον αρχαιολογικό χώρο και ερείπια αρχαϊκού - κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για το ναό του Nαπαίου Aπόλλωνα - και κλασικού ναού. Eδώ βρέθηκαν κιονόκρανα με δύο έλικες να ορθώνονται, στηρίζοντας το επιστύλιο κι ένα ανθέμιο ανάμεσά τους. Τον τύπο αυτό του κιονόκρανου οι μελετητές τον ονόμασαν «αιολικό». Tο όνομα αυτό δικαιολογείται από τη γεωγραφική περιοχή όπου βρέθηκαν τα περισσότερα και τυπικότερα δείγματα του είδους.

Ο ναός των «Μέσων»

Σημαντικότατοι είναι οι αρχαιολογικοί χώροι της, καθώς στον κάμπο οι Λέσβιοι λάτρευαν πολλούς

Διαβάστε περισσότερα...

Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου

 Το μουσείο που βρίσκεται στο χωριό μας και "αντικείμενό του είναι η προβολή της βιομηχανικής κληρονομιάς της Λέσβου" δίνοντας "έμφαση στην ελαιουργία και την τεχνολογία γενικότερα".

Φιλοξενείται εκεί που βρισκόταν το παλαιό κοινοτικό ελαιοτριβείο, όπου "έχουν αποκατασταθεί τα αρχιτεκτονικά και μηχανολογικά στοιχεία" στην "ιστορική τους μορφή". Υπάρχουν πλήθος εκθεμάτων και βλέπουμε ιστορικά το πως εξελίχθηκε η επεξεργασία της ελιάς και η παραγωγή λαδιού.

Το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου (ΜΒΕΛ), δημιουργήθηκε από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Τράπεζας Πειραιώς (ΠΙΟΠ), το οποίο έχει και την ευθύνη για τη λειτουργία του.

Δημιουργήθηκε από την ανακαίνιση των κτηριακών εγκαταστάσεων του, η χρήση του οποίου παραχωρήθηκε στο Ίδρυμα από το Δήμο Αγίας Παρασκευής.

Το ΜΒΕΛ ανήκει στο δίκτυο θεματικών τεχνολογικών μουσείων του Π.Ι.Ο.Π. και αποτελεί λογική συνέχεια του Μουσείου της Ελιάς και του Ελληνικού Λαδιού στη Σπάρτη.

Διαβάστε περισσότερα...

Περιφορά Ταύρου

Διαβάστε περισσότερα...

Ελαιοτριβείο

Το ελαιοτριβείο "τ' Πλατέλ"

Διαβάστε περισσότερα...

Αλάμπρα

Ενα απ' τα παραδοσιακά καφενεία του χωριού μας

Διαβάστε περισσότερα...

Αρχοντικό

Διαβάστε περισσότερα...

Μνημείο Παλαιοχριστιανική βασιλική Μέσσων

 Μνημείο Παλαιοχριστιανική βασιλική Μέσσων
Η παλαιοχριστιανική βασιλική του Μέσσου κτίστηκε στη θέση ''Κουκάλα'' ή ''Κοκκάλα'' της περιοχής Μέσσα στην αγροτική περιφέρεια της Αγίας Παρασκευής στη Μυτιλήνη. Βρίσκεται στο μέσο της κεντρικής οδικής αρτηρίας που ενώνει τη Μυτιλήνη με τη Μήθυμνα, σε απόσταση 35 χιλ. από τη Μυτιλήνη. Ο επισκέπτης ακολουθεί ένα αγροτικό χωματόδρομο για 700 περίπου μ. που οδηγεί στον αρχαιολογικό χώρο. Η τοποθεσία οφείλει την ονομασία της στη θέση της, στο κέντρο (μέσο) του νησιού.

Το ιερό του Μέσσου συνδέει την ύπαρξή του με την ανανέωση του Κοινού των Λεσβίων στα 200-197 π.Χ. Οι πρώτες ανασκαφές στο ιερό διενεργήθηκαν από το Γερμανό αρχαιολόγο R. Koldewey και αποκάλυψαν μεγάλο τμήμα του ιωνικού, ψευδοδίπτερου ναού του 4ου αι. π.Χ. Με την πάροδο του χρόνου, ο χώρος σκεπάστηκε από τις προσχώσεις του χειμάρρου Καλάμι.

Οι ανασκαφικές έρευνες στο χώρο αποκάλυψαν την ιστορία του ιερού και των μνημείων του καθώς

Διαβάστε περισσότερα...

Σοβαρά και γελοία (2)

 Συνεχίζουμε να δημοσιεύουμε χρονογραφήματα του Πάνου Ευαγελινού από το βιβλίο του "Σοβαρά και γελοία"

 ΤΑ «ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΚΙΑ»

Σήμερα θ' ασχοληθούμε με τη χαρτοπαιξία και μάλιστα με τη πρέφα πού, καθώς είναι γνωστό δεν είναι μια, αλλά πολλών ειδών : Ή απλή, ή μικρή ρωσσικιά κι' ή κλωμιδιώτισσα.

Χτες το λοιπόν, τρείς νεαροί παίζανε τη μεγάλη, «σόλον» κάσα, «σόλον» καπίκια κ.τ.λ.
Πήγα και τους έριξα μια ματιά — έχει γούστο ή πρέφα κι' έχει περισσότερο γούστο σαν την παίζουν νεαροί — κ' είδα τον έναν απ' αυτούς σε κακά χάλια. Καταχρεωμένο, με μεγάλη κάσα και γκίνιες

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Φωτογραφία του χωριού μας τραβηγμένη από τον Προφήτη Ηλία το 1931

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

 Θεοκλής Σαραγάς, Δάσος Χρισόστομος, Γιακαλης Ευστράτις, Παρασχος Καλαμπότζας (βωβός)

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

1971. Μιχαηλίδης Χαράλαμπος, Ευστράτιος Μιχαηλίδης, Παναγιώτης Γιακαλής,  Παναγιώτης Καλιντζής, Ευστράτιος Δημητράκας, Βουγιούκας Μιλτιάδης, Μάρας Αριστ.

Διαβάστε περισσότερα...

Στιγμιότυπα

Ελαιοτριβείο Συνεταιρισμού 1978, Γιάννης Παπαστυλιανός, Παναγιώτης Τσακίρης, Χαράλαμπος Γκαγκάρας, Στρατής Γιακαλής, Κώστας Γαβριλέλλης.

Διαβάστε περισσότερα...